Açılış 20 MAYIS 2026 saat 20:30’da, Prof. Dr. Veysel EROĞLU Kapalı Spor Salonunda, Konya Büyükşehir Belediyesi Türk Tasavvuf Musikisi ve Sema Topluluğu’nun icra edeceği Sema Mukabelesi ile başlayacak.
Sultan Divanı ve Afyonkarahisar’da Mevlevilik Sempozyumu
21 MAYIS 2026 | SAAT: 09:30 – 17:30
Rıza Çerçel Kültür Sanat Merkezi
1. OTURUM – 09.30 – 10.50
Anadolu Tasavvuf Düşüncesi – Mevlânâ’yı Anlamak
Oturum Başkanı: RAHİM ER
1. Adnan Karaismailoğlu
Mevlânâ ve Anadolu Geleneği
2. Dr. Öğr. Üyesi Fatih Mehmet ÜNAL
Mevlânâ’yı Anlamak
3. Doç. Dr. Alper GÜNAYDIN
Mevlevîlikte Matbah Mutfak Kültürü
4. Dr. Naci BAKIRCI
Mevleviliğin Merkez Asitanesi Konya Mevlana Dergahı
5. Mahmut Bıyıklı
Cumhuryet Döneminde Bir Mevlevî: Tahirül Mevlevî
Oturum İçeriği:
Anadolu Tasavvuf Düşüncesi – Mevlânâ’yı Anlamak
Bu oturumda, Anadolu tasavvuf düşüncesinin şekillenmesinde Mevlânâ’nın yeri ve etkisi çok yönlü olarak ele alınacaktır. Mevlânâ’nın Anadolu geleneği içindeki konumu, düşünce dünyası, hikmet dili ve insan anlayışı üzerinde durulurken; Mevlevîliğin temel yapılarından biri olan matbah kültürü üzerinden bu geleneğin gündelik hayata yansıyan yönleri değerlendirilecektir. Ayrıca Konya Mevlana Dergâhı’nın Mevlevîliğin merkezî yapısı içerisindeki önemi ile Cumhuriyet döneminde Mevlevî düşüncenin temsilcilerinden Tahirü’l Mevlevî’nin kültürel ve fikrî mirası da oturumun ana eksenleri arasında yer alacaktır.
2. OTURUM – 11.00 – 12.40
Mevlevîlik Geleneği – Mesnevî – Mevlevî Musikisi
Oturum Başkanı: GÜLCAN TEZCAN
1.Mevlüt ÜYÜMEZ – Fevzi KAYA
Sultan divaninin teşkilatçılık anlayışı ve Anadolu Mevlevîhâneleri
2.Prof. Dr. Türkan Alvan
Ötekisiz Tek Millet ve Devlet Ebed-Müddet Zihniyeti Örneği Olarak Sultan Divânî’yi Anlamak
3.Mustafa Hakan Alvan
Mevlevi Ayin-i Şeriflerinin Estetik Yapısı
4.Öğr. Grv. Yunus Emre UĞUR
Mevlevî Musikisi
5. Profesör doktor Mustafa Çıpan
“Dîvâne Mehmed Çelebi’yi Kendisi İçin Yazılan Şiirler Üzerinden Değerlendirme”
Oturum İçeriği:
Mevlevîlik Geleneği – Mesnevî – Mevlevî Musikisi
Bu oturumda, Mevlevîlik geleneğinin kurumsal, edebî ve estetik boyutları bir arada ele alınacaktır. Sultan Divânî’nin teşkilatçılık anlayışı ve Anadolu Mevlevîhâneleri üzerindeki etkisi değerlendirilirken, onun düşünce dünyasının birlik, millet ve devlet anlayışı bakımından taşıdığı anlam da incelenecektir. Bunun yanında Mevlevî ayin-i şeriflerinin estetik yapısı ve Mevlevî musikisinin manevi derinliği üzerinde durulacak; Dîvâne Mehmed Çelebi’nin kendisi için yazılan şiirler üzerinden değerlendirilmesiyle Mevlevî edebiyatının ifade dünyasına da ışık tutulacaktır. Böylece oturumda, Mevlevîliğin hem düşünce hem sanat hem de kurum boyutlarıyla bütüncül bir çerçevede ele alınması amaçlanmaktadır.
3. OTURUM – 14.30 – 15.50
Afyonkarahisar Mevlevîhânesi – Sultan Divânî – Tarihî Miras
Oturum Başkanı: İSMAİL HALİS
1.İrfan Ünver NASRATTINOLU
Afyonkarahisar Mevlevî Dergâhı ve Sultan Divânî
2.Prof. Dr. Mustafa KARAZEYBEK
Afyonkarahisar Mevlevîhânesi’nde Sultan Divânî İzleri
3.Dr. Öğr. Üyesi Ramazan Hüseyİn BİÇER
Osmanlı Dönemi Bürokraside Çelebilik
4.Profesör Dr. Kemal Haykıran
Mevlânâ’ya Atılan İftiralar ve Reddiyeler
Oturum İçeriği:
Bu oturumda, Afyonkarahisar Mevlevî Dergâhı’nın tarihî ve kültürel önemi ile Sultan Divânî Hazretleri’nin bu miras içindeki belirleyici yeri ele alınacaktır. Afyonkarahisar Mevlevîhânesi’nin şehir kimliği, tasavvufî hayat ve irşad geleneği üzerindeki etkileri değerlendirilirken; Sultan Divânî’nin şairliği, edebî yönü ve kültürel tesiri de ayrı bir başlık olarak incelenecektir. Ayrıca Mevlevîhâne’de günümüze ulaşan izler, Osmanlı bürokrasisinde Çelebilik kurumunun yeri ve Mevlânâ’ya yönelik iddialara karşı geliştirilen tarihî ve ilmî reddiyeler çerçevesinde, Mevlevî geleneğin fikrî ve kurumsal sürekliliği ortaya konulacaktır.
4. OTURUM – 16.00 – 17.40
Mevlevîhâne Kültürü – Eserler – Bürokrasi ve Çelebilik Afyonkarahisar Mevlevihanesi
Oturum Başkanı: HALE KAPLAN
1. Ülkü KÜÇÜKKURT (Afyon Kocatepe Üniversitesi, Öğr. Üyesi)
Afyonkarahisar Mevlevîhânesi’nde Bulunan Dival İşlemeli Örtüler
2. Ekrem ANAÇ (Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanı)
Tokat Mevlevihane Tarihi
3. Bekir ALPER GÜL
En Küçük Semazen Hatıraları
4. Yüksek Sanat Tarihçisi Yusuf ALTIN
Türbe Camii Tarihçesi
5. Prof. Dr. Nihat ÖZTOPRAK
“Dîvâne Mesnevî’nin İlk Beytinin Düşündürdükleri
Oturum İçeriği:
Bu oturumda, Mevlevîhâne kültürünün sanat, mimari, hatıra ve şehir hafızasıyla ilişkili yönleri ele alınacaktır. Afyonkarahisar Mevlevîhânesi’nde bulunan dival işlemeli örtüler üzerinden Mevlevî estetiği ve sanat anlayışı değerlendirilirken, Tokat Mevlevîhanesi tarihi üzerinden farklı şehirlerdeki Mevlevîhâne geleneğinin tarihî gelişimi de karşılaştırmalı olarak ele alınacaktır. “En Küçük Semazen Hatıraları” başlığı çerçevesinde geleneğin kişisel tanıklıklarla kuşaktan kuşağa aktarımı üzerinde durulacak; Türbe Camii tarihçesi üzerinden ise mekân, hafıza ve inanç ilişkisinin tarihî boyutu incelenecektir. Böylece oturumda, Mevlevîliğin yalnızca bir düşünce sistemi değil, aynı zamanda eserler, yapılar, hatıralar ve kültürel izlerle yaşayan bir medeniyet birikimi olduğu vurgulanacaktır.
